چندی پیش بیل تیلور  مقاله‏ای درباره برخی ایده‏های اثرگذار توسعه‏دهندگان در HBR منتشر کرده است که من مایلم به آن اشاره‏ای، هرچند کوتاه داشته باشم. در این مقاله مجموعه‏ای از دلایل مختلفی که چرا توسعه‏دهندگان متبحر می‏توانند بسیار بیشتر از توسعه‏دهندگان متوسط و معمولی اثرگذار و کارا باشند را جمع‏آوری کرده‏ام. مواردی که از نظر بیل ممکن است ما را وادار کند تا کمی بیشتر درباره افرادی که می‏خواهیم به استخدام خود در بیاوریم بی‏اندیشیم.

چند ماه پیش در مقاله‏ای که در New York Times به چاپ رسید و درباره جنگ استعدادها در دره سیلیکون بود، مارک زوکربرگ، مدیرعامل جوان  سایت Facebook نظری داد که بلافاصله دهان به دهان چرخید و باعث شد زمان زیادی روی آن تفکر شود.  او گفت :”کسی که در نقش و وظیفه‏ای که دارد به شکلی کاملا بی‏نظیر و استثنایی عمل می‏کند، بسیار مفیدتر و سودمندتر از کسی است که در آن نقش فقط خوب عمل می‏کند.” او در پاسخ به این سئوال که چرا حاضر شده است برای خرید سایت فرندفید (FriendFeed) مبلغی معادل ۴۷ میلیون دلار، یعنی رقمی معادل ۴ میلیون دلار به ازای هر کارمند پرداخت کند، پاسخ داد: “چون هر کدام از آنها ۱۰۰ برابر بهتر از افراد معمولی عمل می‏کنند!”

شاید در وهله اول این مبلغ، پول بسیار زیادی به نظر برسد. اما بیل برای اثبات اینکه این پول می‏تواند یک سرمایه‏گذاری سودمند باشد، مورد را بررس کرده است. او برای این کار دست به یک مقایسه تحلیلی با فوتبالیست‏ها، بازیکنان هاکی و حتی تحلیل‏گران بازارهای وال استریت زده است. او از این تحلیل و بررسی نتیجه گرفته است که محیط و وضعیت موجود، بسیار تاثیرگذار و مهم بوده و ارزش توسعه‏دهندگان به طور قابل توجهی می‏تواند بیش از اندازه باشد. بدون شک شرایط محیطی نقش مهمی بازی می‏کنند اما این ادعا همچنان باقی است که کارفرمایانی که در دره سیلیکون حضور دارند در مورد توانایی توسعه‏دهندگانی که به خدمت می‏گیرند بسیار اغراق می‏کنند. این موضوع از سخنان مارک زوکربرگ و مارک اندریسن – مقاله ۵ برنامه‏نویس عالی به جای ۱۰۰۰ برنامه‏نویس متوسط – کاملا مشهود است.

او ضربه نهایی را با مطرح کردن یک سئوال مهم وارد می‏کند. اگر شما در حال تاسیس کردن یک شرکت باشید، آیا مایل هستید که یک فرد نخبه را در بخش توسعه خود قرار دهید و یا از ۱۰۰ نفر توسعه دهنده خوب یا متوسط بهره می‏گیرد؟ اگر درحال ساخت یا تولید یک فناوری جدید باشید، از ۵ نفر مهندس نخبه استفاده می‏کنید، یا از ۱۰۰۰ مهندس متوسط؟ خوب شاید این موضوع از نظر شما چندان عاقلانه به نظر نیاید، اما گاهی اوقات خود من هم همینگونه عمل کرده‏ام. تجربه من این گونه بوده است: کار کردن با نخبگان حوزه توسعه نرم‏افزار بسیار بیشتر از آن چیزی که فکر می‏کردم حرفه‏ای و مناسب به نظر می‏رسید.

حال که کمی موضوع روشن شده است اجازه دهید ۳ افسانه یا راز از مجموعه مواردی که در مورد این گونه اسطوره‏ها وجود دارد را با هم بررسی کنیم.

افسانه اول: تولید نرم‏افزار عملی است که اثر آن فقط برای یک مدت و یک بار باقی است.

اشتباه! این کار، یعنی نوشتن و تولید نرم‏افزار مانند گل زدن در بازی فوتبال نیست که اثر آن تنها یکبار به وجود بیاید. شما گل می‏زنید و تیم شما امتیاز کسب می‏کند. همین! شما می‏توانید امیدوار باشید که تیم شما با گلی که به ثمر رسانده‏اید بازی را ببرد و این گل پایه گذار موفقیت تیم شما و برد آن باشد. اما این گل فقط یک بار به ثمر می‏رسد و اثرگذاری دیگری ندارد.
اما نرم‏افزار دارای یک اثرگذاری گسترده در طول زمان است. این اثرگذاری از لحظه‏ای که نوشتن نرم‏افزار آغاز شده، تا زمان مرگ نرم‏افزار و یا پاک کردن سورس برنامه به جای خواهد ماند.
پس کاملا  واضح است که اگر شما یک برنامه خوب و مفید بنویسید اثر آن مثبت بوده و در طول زمان باقی خواهد ماند: دیگران این اثر را درک کرده، با آن نرم‏افزار به راحتی کار می‏کنند و فعالیت‏های خود را به سرعت و درستی انجام خواهند داد. نرم‏افزارهایی هم که بد و نادرست نوشته می‏شوند نیز اثرشان مشخص است. سیستم در طول زمان دچار پیچیدگی شده، تغییرات در آن به سختی اعمال خواهد ‏شد. همچنین برنامه‏نویسان از کار کردن با این گونه پروژه‏ها و یا حتی استفاده از بخشی خاصی از این پروژه‏ها در سایر بخش‏ها دوری کرده و واهمه دارند. در کل اثرات منفی اینگونه نرم‏افزارها به سهولت قابل مشاهده است. یک توسعه دهنده خوب و نابغه، یعنی  توسعه نرم‏افزار بهتر که خود به معنی افزایش مزایای چندگانه است.

افسانه دوم: تولید یک نرم‏افزار ممکن است خلق کردن به حساب بیاید اما لزوما به معنی خلاقیت نیست.

بی‏شک کدنویسی و به دنبال آن تولید نرم‏افزار به معنای خلق کردن و ساختن است؛ اما معنای خلاقانه بودن آن در بخشی نهفته است که توسعه دهنده درباره مزایای تولید آن چیزی که در حال خلق آن است اندیشیده و تخیل کرده باشد.
اگر موضوع را از پایین نگاه کنیم اینطور به نظر می‏آید: توسط ابزارهای مدرن و چارچوب‏های مختلف شما راه‏های متفاوتی را برای حل یک مسئله خواهید داشت. یک توسعه دهنده واقعا خوب و ماهر جهش‏های خلاقانه داشته و یا ایده‏های کاملا جدید و کاربردی ارائه می‏کند. نتیجه؟ تحویل سریعتر، انعطاف‏پذیری بیشتر، قابلیت اطمینان بیشتر و مواردی از این قبیل است که به جا گذاشته می‏شود.
اما اگر موضوع را از بالا به پایین نگاه کنیم چه؟ یک توسعه دهنده خوب بعد از مدتی، فرصت‏های بسیار خوب و مناسبی را در مقابل خود می‏بیند. این موضوع یک دلیل روشن دارد: او روابطی بین فناوری مورد استفاده و محصول تولیدی خود یافته و دست پیدا کرده است که دیگران از انجام آن عاجز بوده‏اند.

افسانه سوم: توسعه دهندگان برای این وجود دارند که شما بگویید چه می‏خواهید

“این همان چیزی است که…” معمولا سئوال افرادی است که هر آنچه در فکر خود دارند را به همان شکل و در دنیای واقعی طلب می‏کنند. توسعه‏دهندگان ماهر، با شما کار می‏کنند تا بفهمند که شما دقیقا چه می‏خواهید. آنها درباره انگیزه‏های واقعی‏تان سئوال کرده و اغلب شما را با پرسیدن “چرا”های مختلف احاطه ‏می‏کنند. آن چیزی که در انتها رخ می‏دهد این است که شما با چیزی متفاوت از آن چه که در تصور خود ساخته‏اید مواجه می‏شوید که به شما اجازه می‏دهد فعالیت‏هایتان را به طور مستقیم و با سهولت بیشتری انجام دهید. گاهی لازم نیست که برنامه‏ای نوشته شود. شاید تنها کافی باشد به شما طرز استفاده درست از آن چیزی که دارید یک بار دیگر آموزش داده شود. این همان نکته اصلی است. تفاوت بین افرادی با شعار “کارها رو درست انجام بده” و افرادی با شعار “کارهای درست انجام بده”.

با شفاف‏سازی در مورد این افسانه‏ها و رازهای توسعه‏دهندگان من امیدوار هستم توانسته باشم به روشنی نشان دهم که توسعه دهندگان برتر و نابغه توانایی خلق و ایجاد اثرات مثبت و بهتر بیشتری نسبت به افراد متوسط و خوب را دارا هستند.

حقایق دیگر

هرچند حقایق دیگری در مقاله بیل وجود دارد، اما به نظر من همه آنها بحث بر انگیز و مهم نیستند. بله! این درست است که در مورد توانایی‏های برخی از توسعه دهندگان اغراق شده است، این درست است که کار گروهی در طول زمان از فعالیت‏هایی که به صورت فردی انجام می‏شود اثرات بهتر و قابل ملاحظه‏تری دارد، این درست است که محیط تاثیر بسیار زیادی در عملکرد افراد دارد، این درست است که همکاران شما نیز تاثیرات متقابل مثبت و منفی مهمی به جای می‏گذارند، اما این همه حقیقت نیست!

شاید مارک زوکربرگ هزینه زیادی برای خرید ساید فرندفید پرداخت کرده باشد، اما شاید اگر از یک منظر دیگر به موضوع بنگریم، این هزینه چندان هم زیاد نباشد. جمله “۱۰۰ برابر بهتر” در گفته‏های زوکربرگ شاید تنها یک عدد درجمله‏ای باشد که بار تبلیغاتی و رسانه‏ای دارد. اما شاید اثرات این حرف را بعدها در سایر محصولات تولیدی مارک ببینیم.

کاملا واضح است که او یک محصول و تیم کامل تولیدی آن را خریداری کرده است. خریدی که هر یک از توسعه‏دهندگان آن تیم به تنهایی می‏تواند اثرات زیاد و مثبتی بر روی پروژه داشته باشد. اثراتی مانند: کاهش کمبود نیروی انسانی مفید، جلوگیری از تبدیل شدن فرندفید به رقیبی برای فیسبوک، و مواردی از این قبیل.

اما بخشی از واقعیت نیز در اینجا نهفته است. شما گاهی محصولی می‏خرید یا می‏فروشید که فقط با ۵ مهندس طرف نیستید و شاید مجموعه‏ای ۱۰۰۰ نفری را در مقابل خود داشته باشید. مورد دوم نیز این است: معادل قرار دادن ۵ نفر مهندس نخبه با ۱۰۰۰ مهندس متوسط و خوب تنها یک واقعیت  کاذب است! موضوعی که حتی مارک زوکربرگ نیز آن را می‏داند و درک کرده است.

پست‏های مشابه:

• فناوری تشخیص نفوذ و پیشگیری از آن
• ده نفرین گریبان‌گیر مغزهای متفکر
• منظومه شمسی سه بعدی در مرورگر شما

یک راه حل مدیریت یک‌پارچه تهدید (UTM)، شامل معماری تحلیل بسته‏‌های مبتنی بر امضا است که به عنوان «تشخیص نفوذ و جلوگیری از آن» یا IPS نیز شناخته می‌‏شود. در واقع در این حالت تمامی ارتباطات درونی و بیرونی شبکه جهت شناسایی فعالیت‏‌های مشکوک مورد بررسی قرار می‏‌گیرند.

بسته به انواع فعالیت‏‌ها، این دسته از نرم‌افزار / سخت‌افزارها می‌‏تواند به ثبت وقایع تمامی فعالیت‏‌ها پرداخته، حتی آن‌ها را مسدود کند. امضاهای جدید نیز برای مقابله با تهدیدها، به تناوب زمانی به پایگاه داده اضافه می‌‏شوند.

این سیستم در واقع برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز ربات‌های اینترنتی و هکرها و همچنین محافظت از سرورهایی طراحی شده است که در پشت ‌سر دیوار‏های آتش قرار گرفته‌‏اند. همچنینIPS از کاربران شبکه در زمینه بارگذاری فایل‌ها یا برنامه‌‏های آلوده به بدافزارها محافظت می‌‏کند.

ایمنی‌سرورها

در بسیاری از موارد، سرورها در پشت دیوار‏های آتش تعبیه می‌‏شوند و تنها به سرویس‌های میزبانی‌شده حق دسترسی دارند. بسته به نوع سرویس میزبانی‌شده بر روی این سرورها (به طور مثالSQL Server)، دیوار آتش ممکن است توانایی تشخیص نوع برقراری ارتباط بین ایستگاه کاری و سرور را نداشته باشد. دیوار آتش در وهله اول وظیفه دارد تا از ارتباط امن بین ایستگاه کاری و سرور اطمینان حاصل کند و همچنین از روش‏‌های اتصال غیرمجاز جلوگیری به عمل آورد. البته این روش برای جلوگیری از همه اتفاقات بدی که ممکن است رخ دهد، کافی نیست.

شاید به عنوان یکی از بهترین مثال‏های این زمینه بتوان از حمله یک کرم اینترنتی با نام «Code Red» به سرورهای IIS مایکروسافت در سال ۲۰۰۱ یاد کرد. این بدافزار به شیوه‏ای طراحی شده بود که یک سری دستور اجرایی را از طریق سرویس HTTP به سمت سرور ارسال می‏‌کرد و باعث سرریز بافر در فضای حافظه سرور می‌شد. این موضوع به هکرها اجازه می‌داد تا کدهای مورد نظرشان را اجرا کنند. برخی از این کدها دارای قابلیت تکثیر خودکار بر روی فضاهای دیگر بودند که همین موضوع باعث رشد سریع این خرابی در جاهای دیگر هم می‏شد.

اضافه کردن لایه IPS

به‌روز نگه داشتن نرم‏‌افزارهای نصب‌شده روی سرور یکی از کارهای حیاتی‌ای است که می‏تواند شما را در برابر تهدیدها در امان دارد. تولید‏کنندگان نرم‌‏افزار به طور مداوم بسته‌‏های امنیتی را برای تولیداتشان عرضه می‏‌کنند تا حفره‌‏های امنیتی موجود را از بین ببرند. با این حال در برخی موارد، امکان به‌‌روزرسانی به آخرین نسخه وجود نداشته یا حتی بسته امنیتی هنوز ارایه نشده است. اضافه کردن یک لایه IPS می‌تواند تاثیر به‌سزایی در جلوگیری از حملات کدهای مخربی همچونRed Code داشته باشد.

سیستم IPS از پایگاه داده‌ای محلی برای نگه‌داری شناسه‏‌های مورد نیاز جهت شناسایی کدهای مخرب استفاده می‏‌کند. بدون تفسیر ارتباط بین سرویس‌گیرنده و سرویس‌دهنده، IPS می‏‌تواند یک شناسه یا امضا را از اتصال برقرارشده شناسایی و در پایگاه داده‌‏اش جستجو کند. این نوع معماری در زمینه مبارزه با انواع خراب‌کاری‏‌ها و کدهای آلوده بسیار موثر است.

از دیگر انواع حملاتی که به سرورها می‏‌شود، می‌توان به حمله برای شناسایی رمزهای عبور یا بروت فورس، رد دسترسی به خدمات، اسکن کردن پورت‏‌ها و ربودن جلسه‏‌های کاری اشاره کرد. این نوع حملات به طور کلی شامل تلاش برای به دست آوردن اطلاعاتی در مورد نرم‌افزار سمت ‌سرور، از جمله نسخه و سازنده آن است. با به دست آوردن این اطلاعات، هکر می‏‌تواند در زمینه ضعف‏‌های امنیتی برنامه مورد نظر تحقیق و کدهای مخرب خود را اجرا کند. در تمام این موارد، IPSمی‏‌تواند مدیریت سیستم را از انواع تلاش‏‌ها برای دسترسی غیرمجاز به سیستم مطلع کند و حتی آن‌هایی را که فعالیتشان مخرب تشخیص داده می ‏شود، مسدود کند.

کاهش اثرات تروجان‌ها، کرم‌ها، جاسوس‌ها و سایر بدافزارها

گذشته از تخریب برنامه‌‏های موجود و در حال کار از سوی برنامه‏‌های مخرب، راه‏‌های دیگری نیز برای آسیب‏‌رسانی به سیستم‌های عامل‏ وجود دارد. یکی از روش‌های معمول در این زمینه، جا دادن یک کد مخرب در قالب برنامه‌ای رایگان است. کاربر نیز با نصب برنامه رایگان، یا حتی سرزدن به یک سایت اینترنتی آلوده به کد مخرب، امکان اجرای آن را بر روی دستگاه خود فراهم می‏‌کند. این نوع حملات ممکن است برای کاربر چندان واضح و روشن نباشند، اما می‏‌توانند صدمات بسیاری را به سیستم‏‌ها یا اطلاعات سازمانی وارد کنند. این برنامه‏‌ها همچنین ممکن است کارآیی سیستم را پایین آورده یا حتی آسیب‏‌های دیگری به سایر برنامه‏‌های سیستم وارد کنند. از آن جایی که نصب این برنامه‏‌ها کاملا درست و قانونی به نظر می‏‌رسد، تشخیص مخرب بودن آن‌ها از طرف برنامه‏‌های ضدویروس امکان‌‏پذیر نیست.

یک سیستم IPS در شناسایی چنین برنامه‌‏هایی به کار می‏‌آید. اگر کاربر برنامه مخربی را به اشتباه بارگذاری کرده باشد، سیستم آن را شناسایی و دسترسی‌‏اش را به منابع سیستمی مسدود می‏‌کند. در صورتی که شما یک کامپیوتر آلوده را وارد شبکه خود کنید، IPS می‌‏تواند فعالیت‌‏های مخرب بدافزارهای موجود را شناسایی و آن‌ها را مسدود کند. سیستم IPS در یکUTM در پشت صحنه با دیوار آتش و قابلیت فیلترینگ محتوا نیز فعالیت می‌کند تا بتواند بهترین اثر ممکن را از خود به جای بگذارد.

معماری

1. مکان: به طور معمول سیستم IPS در آن نقطه‌ای از شبکه نصب می‌‏شود که بیشترین فعالیت ورودی و خروجی را داشته باشد. سیستم IPS باید در جایی که مسیریاب گذرگاه(Gateway Router) یا دیوار آتش (که وظیفه تقسیم ترافیک آی‌پی بین بخش‏‌های مختلف شبکه را بر عهده دارد) مستقر شده قرار داشته باشد. به عنوان یک دیوار آتش مبتنی بر محیط، UTM های پیشرفته یک سیستم جلوگیری از نفوذ مبتنی بر شبکه را پیاده‌‏سازی می‏‌کند. به بیان دیگر، هر ترافیکی که از طریق مسیریاب بین اینترنت و شبکه مورد نظر گذشته باشد، از طریق IPSهای UTM مورد بررسی قرار می‏‌گیرند.
2. تحلیل بسته‏‌ها: در عمق این فناوری، هر UTM مدرن از یک بسته تحلیلگر بسته (که می‌تواند مبتنی بر Snort باشد) بهره ‏می‏‌گیرد. Snort یک سیستم IDS/IPS متن‌باز است که به طور خیلی مخفیانه ارتباطات شبکه‏‌ای را اسکن می‌‏کند.
3. پایگاه داده: UTMهای مدرن عموما مجموعه‌ای از قوانین را با بهره‏‌گیری از سیستمی با نام «تهدیدهای در حال ظهور» آماده استفاده می‌کنند. هر قانون آماده شناسایی و عمل بر اساس اتفاقی است که رخ می‌‏دهد. این قوانین بر اساس سال‌ها تجربه و به‌روزرسانی‌‏های متمادی به دست آمده است.

لیست سیاه آی‌پی‌ها

علاوه بر این که پایگاه داده قوانین رفتارهای موجود در شبکه را مورد بررسی قرار می‌‏دهد، UTM از یک سیستم پایگاه داده آی‌پی نیز بهره می‏‌گیرد که در واقع حکم لیست‌ سیاه را دارد. آدرس آی‌پی‌هایی که در این لیست قرار دارند ممکن است حتی مربوط به سازمان‌های معتبری باشد که فعالیت‏‌های مشکوک و مخربی مانند ارسال هرزنامه، باعث شده که این آدرس‌‏ها در لیست ‌سیاه قرار بگیرند. این آی‌پی‌ها عموما از منابع معتبر مختلف اینترنتی مانند Dshield و Spamhaus به دست می‌‏آیند.

چگونه از یک IPS درست استفاده کنیم؟

1. بررسی ثبت رویدادهای امنیتی: هر فعالیتی که منجر به انسداد شده باشد، توسط رویدادنگار امنیتی ذخیره می‌شود. جزییات هر کدام از این فعالیت‏‌ها، مانند «شناسه قانون» (rule ID) در این فایل وجود دارد. اگر کاربری اشکالی را در ارتباطش گزارش کند، بهترین راه حل اولیه بازبینی فایل ثبت رویدادهای امنیتی است.
2. تایید کنید که نرم‌‏افزار خطرناک نیست: اگر ارتباط یک برنامه به وسیله IPS مسدود شده باشد، برنامه باید مورد آزمایش قرار بگیرد تا از بی‏‌خطر بودن آن اطمینان حاصل شود.
3. ایجاد استثناها: اگر استثنایی باید در پایگاه داده وارد شود، باید به وسیله اخذ «شناسه‌ قانون» از فایل رویدادنگار و وارد کردن آن در بخش «شناسه‏‌های چشم‌پوشی شده» صورت گیرد.

مدیریت به‌روزرسانی

دقیقا مانند ویروس‏‌ها، لیست تهدیدها هم روزانه به‌روز می‌‏شوند. بسیار مهم است تا مطمئن شوید لیست پایگاه داده شما هم به‌روز است. بخش به‌روزرسانی همه UTMها کار روزانه به‌روزرسانی پایگاه داده به عهده دارند.

خلاصه

فناوری پیش‌گیری از نفوذ که بر مبنای حجم عظیمی از قوانین فعالیت می‌‏کند، بسیار پیچیده است. هر شبکه شاخص‌‏های ویژه خودش را دارد و نفوذ به آن می‏‌تواند یک موضوع کاملا جدید در این حوزه باشد. سیستم IPS تعبیه شده در ابزارهایی مانند Kerio Control طوری طراحی می‌شوند که بتوانند حملات را با دقت هرچه تمام‌تر جهت شناسایی و مسدود کنند، ضمن این که کارآیی شبکه را هم در حد مطلوب حفظ کنند.

منبع: کریو تکنولوجیز (Kerio Technologies)

این مقاله در مجله فناوری و دانش شماره ۱۶ به چاپ رسیده و همچنین در سایت مجله علمی کائسنا بازنشر شده  است.

پست‏های مشابه:

• ده نفرین گریبان‌گیر مغزهای متفکر
• ۳ راز درباره اثرگذاری توسعه دهندگان
• همه بر علیه یکی: جایگزین هایی برای گوگل

مغز متفکر یک سازمان بودن، آن هم مغز متفکر بخش فناوری اطلاعات، می‌تواند برای سازمان سرمایه گران‌بهایی باشد؛ اما نقطه‌های ضعفی هم دارد. نیمی از افراد غرق در دنیای فناوری اطلاعات، به اصطلاح «خوره» (Geek) هستند. من ترجیح می‌‏دهم متفکران و تحلیلگران دنیای فناوری اطلاعات را پادشاهان این حوزه تلقی کنم. مغزهای متفکر اصولا افرادی هستند که خط مشی‌‏ها را مشخص و روشن می‌‏کنند. به جای احساسات، منطق در قلمرو آنان حکمروایی می‌کند. صفات بسیاری است که این دسته افراد را از عموم جامعه جدا می‌کند و حتی برای مثال باعث می‌‏شود که آن‌ها دستیابی به یک سری اطلاعات و حضور در فضای مورد نظرشان را به رفتن به یک مهمانی ترجیح دهند.

من خودم به شخصه در این دسته از افراد جای می‏‌گیرم. به همین دلیل هم برای سال‏‌های زیادی است که توانسته‏‌ام در شغلی که دارم مفید باشم. اما من نیز تجربه‏‌های منفی زیادی در این زمینه داشته‌‏ام. شاید شما مواردی از این نفرین‏‌ها را تجربه کرده باشید.

1. اعتیاد به اطلاعات

این دسته از افراد می‏‌توانند اطلاعات زیادی را به دست بیاورند. آن‌ها صفحات وب را برای دستیابی به هر تکه از اطلاعات جستجو می‌‏کنند؛ از وضعیت آب‌وهوا گرفته تا آخرین اطلاعات مربوط به جدیدترین ابزارک‏‌ها. آن‌ها همواره مشتاق شرکت در بحث‏‌های برخط و همیشه در این زمینه فعال هستند و همواره حریص در زمینه جمع‌آوری آمار و اطلاعات. در زمان خرید، آن‌ها مستقیما به صفحه مشخصات فنی دستگاه می‌‏روند، چه یک دستگاه پیشرفته الکترونیکی بخواهند، چه یک ساعت رومیزی. آن‌ها حتی در بوفه محل کارشان نیز در مورد خوراکی‌‏ها اطلاعات کسب می‏‌کنند.

من کاملا درک می‏‌کنم که چطور این عادت‌ها می‌توانند برای افراد دیگر خانواده آزارنده باشد، اما لطفا ‏ درک کنید این عادت‌ها مربوط به افرادی است که خوره کسب اطلاعات شده‏‌اند.

۲٫ نوسان

برای بسیاری از مردم تنها یک وجه از موضوع مورد بحث کافی است، اما برای فرد تحلیلگر ما خیر. برای او، همه ابعاد یک موضوع مهم و دارای نکات مثبت و منفی مخصوص به خود است. برای او یک لیوان به طور هم‌زمان هم نیمه پر دارد و هم نیمه خالی. برای افراد مختلف، تحلیلگر ما گاهی فردی بسیار روشن‌‏بین و خوب و گاهی بد و تیره رخ می‌‏نمایاند. شاید در جمع دوستان پذیرفتن فردی که هم می‌‏تواند مثبت ببیند و هم منفی، دشوار باشد.

۳٫ دودلی

همان طور که این افراد همواره در حال جمع‌‏آوری اطلاعات و قوانین هستند، به همین مقدار هم می‌توانند افراد دودلی باشند. در این میان مدیرانی هم هستند که وقت زیادی برای جمع‌آوری اطلاعات جهت اتخاذ تصمیم نداشته، باید سریع تصمیم بگیرند و شاید از نظر این مدیران، این گونه افراد غیرقابل اطمینان به نظر آیند.

۴٫ سنگدلی

یک بار در حال توضیح معماری کلاینت/سرور به مارک (Mark)، یکی از اعضای بخش مین‌فریم بودم. به صفحه نمایش اشاره کردم و گفتم: «همین طور که این جا می‏بینی…»؛ اما یک مشکل وجود داشت: مارک به طور کامل نابینا بود. بسیار خجالت‌زده شدم و تمام بدنم یخ زد. اگر مارک قادر به دیدن صورت من بود، از دیدن عرق‌‏هایی که از فرط شرمندگی بر روی صورتم بودند چه حسی پیدا می‏‌کرد؟ چنین رفتار خجالت‌آوری برای تحلیلگرها چندان هم نامعمول نیست. حالا که فکر می‏‌کنم، می‏بینم که باید حتما از مارک معذرت می‌خواستم، اما واقعا کلامی در دهانم نمی‌‏آمد. اکنون پانزده سال از آن موقع گذشته است و من از مارک عذرخواهی می‌‏کنم.

۵٫ وابستگی به عادات

«از من می‏‌خواهید چه کنم؟ ناهار نخورم؟ شوخی می‏‌کنید؟» از دست دادن وقت ناهار برای انجام خرده‌فرمایش‌های بیهوده مدیر می‌‏تواند واقعا ناراحت‌کننده باشد. فشار خون من که بالا می‌‏رود و دچار استرس می‌‏شوم؛ بله من عصبانی می‌شوم.

برای چنین افرادی شکستن یا ترک عادت‌هایشان سخت است. آن‌ها ترجیح می‌‏دهند که قابل پیش‌‏بینی و روزمره بوده، در مقابل تغییرات مقاومت کنند. ممکن است آن‌ها قبل از شروع پروژه انگیزه زیادی برای انجام کار نداشته باشند، اما به محض این که پروژه آغاز شد، آن‌ها نیز با نهایت سرعت شروع به کار می‏‌کنند. در نهایت نمی‌توان گفت این متفکران مخالف تغییر هستند، بلکه آن‌ها علاقه‏‌مندند تا حوزه مورد نظرشان همچنان به همان شیوه‏ای که در آن راحتند، باقی بماند.

۶٫ بی‌ملاحظگی اجتماعی

یک بار به خانمی که از آشنایانم بود گفتم دچار اضافه وزن شده است. خوب او خودش پرسیده بود. من هم جوابی رک ‌و راست داده بودم و اصلا نگفتم که وزنش دقیقا اندازه‏ای است که باید باشد. تحلیلگران مورد نظر ما همه مفاهیم را جدی می‌گیرند؛ جدی به معنای واقعی. برای آن‌ها مهم نیست که موضوعی که مطرح شده چقدر حساس است، آن‌ها صادقانه جواب می‌‏دهند. چیزی که ممکن است عموم مردم نپسندند و در نظرشان درست نباشد.

۷٫ دیرباوری

آبراهام لینکلن می‌گوید: «می‌‏توان برخی افراد را تمام مدت و تمام افراد را برخی اوقات گول زد؛ ولی نمی‏‌توان تمام مردم را برای همیشه گول زد.» سیاستمداران می‌‏دانند افراد متفکر و منطقی را به‌سختی می‌‏توانند گول بزنند. اگر شما می‌خواهید چیزی به تحلیلگر مورد نظر ما بفروشید، بهتر است برایش توضیح دهید که چرا به آن نیاز دارد. او به دلیل نیاز دارد، نه احساس. اگر شما مدیری هستید که می‏‌خواهید پروژه‌‏تان دو ماه زودتر از برنامه‌‏ریزی صورت گرفته پیش برود، بهتر است با دلایل قانع‌کننده کافی پیش مغز متفکر ما بروید.

۸٫ بازاریابی ضعیف

یک موضوع مهم در مورد مغزهای متفکر ما، مساله بازاریابی و قدرت بررسی محصولات است. آن‌ها در مورد اول به‌شدت ضعیف و در مورد دوم بسیار متبحرند. آن‌ها به دقت در مورد نکات مثبت و منفی محصولات می‌‏توانند اظهار نظر کنند. یکی از موارد مهمی که باید مد نظر قرار داد، خودارتقایی این افراد است. هنگامی که دیگران در حال غلو در مورد دانسته‌‏های خود هستند، مغزهای متفکر ما این کار را نمی‌کنند؛ آن‌ها می‏‌دانند که در برخی زمینه‌‏ها ضعیف هستند، بنابراین در مورد آن‌ها مطالعه کرده، نقاط ضعفشان را بهبود می‌‏بخشند. اما اگر می‌‏شد، برای مصاحبه کاری بعدی که در زمینه بازاریابی است، یک نفر را استخدام می‏‌کردند اوضاع خیلی بهتر می‏‌شد.

۹٫ ضعیف در سیاست

هنگام نوشتن سعی می‌کنم به این موضوع هم توجه داشته باشم که خانم‌ها هم این متن را خواهند خواند. بنا بر این هر دو جنسیت را مد نظر قرار می‌دهم. [البته این قضیه در زبان‌هایی که ضمیر و گاه فعل مذکر و مونث جدا می‌شود، اهمیت دارد، نه در فارسی. مترجم] حقیقت این است که من خوانایی متنم را سیاسی‌کاری‌های لازم اولویت دهم. درست یا غلط، فکر ‏می‌کنم مرجع قرار دادن هر دو جنسیت در این متن کار سختی است. پس خانم‌ها، لطفا مرا به خاطر اشتباه سیاسی‌‏ام ببخشید! در حقیقت افتخار می‌کنم که مهمان نوشته‌هایم باشید.

۱۰٫ تنهایی ابدی

اکثر اوقات این افراد در تنهایی و با خواندن کتاب و دیدن فیلم سپری می‌‏شود. این به معنی دوست نداشتن مردم نیست. تنها آن‌ها از نظر ما خسته‌‏کننده، غیرالهام بخش و ازپاافتاده هستند. آخرین باری که فردی را علاقه‏‌مند به بحث در مورد «تئوری ارتباطات» یا «تئوری نسبیت یا قانون کاهش بازده» دیدید، کی بود؟

به طور حتم این افراد از نظر مردم افرادی سرد، حساس و منطقی هستند؛ چیزی شبیه آقای اسپاک (Mr. Spock)! اما جهان ما به این افراد نیاز دارد. هر نفرینی یک موهبت هم می‌تواند باشد. چون مغزهای متفکر همه چیز را در قالب جدول دوست دارند، من هم جنبه مثبت این صفات را در قالب جدول بیان می‌‏کنم:

این بار قبل از این که بر سر مغز متفکرتان فریاد بزنید، کمی به او زمان بدهید. شخصیتی که از نظر شما مستحق فریاد است، برای جامعه خدمات ارزنده‌‏ای انجام داده است.

چاپ شده در مجله فناوری و دانش شماره ۱۷ (لینک مطلب در سایت مجله)همچنین بازنشر شده در مجله علمی کائسنا (لینک)

پست‏های مشابه:

• فناوری تشخیص نفوذ و پیشگیری از آن
• گیک ها در کنار هم: ۵ سایتی که گیک ها دوست خواهند داشت
• ۳ راز درباره اثرگذاری توسعه دهندگان
• همه بر علیه یکی: جایگزین هایی برای گوگل
• گیک بیمار نیست، عاشق است

بالاخره پس از ماه ها تلاش شبانه روزی دست اندرکاران و برگزارکنندگان، کَشتی وب ایران دیروز در مهمترین بندر سالیانه خود پهلو گرفت.

دیروز افتخار داشتم که هم در کنفرانس  و هم در اختتامیه جشنواره وب ایران حضور داشته باشم. جشنواره ای که بعد از ۴ سال زحمت دوستانی همچون شایان شلیله و محسن ملایری و خیلی دیگر از دوستان به ثمر نشسته و دیروز شاهد اتفاقات بسیار خاطره انگیز و خرسنده ای بودیم. کنفرانسی که با حضور بزرگانی همچون برنارد گیدون٬ مدیر توسعه خاورمیانه کنسرسیوم وب جهان و برت باس ابداع کننده CSS دیروز برگزار شد حاصل زحمات بسیاری بود که در حوزه وب ایران کشیده شده بود. برنامه ای که در بخش صبح و کنفرانس با نظم خیلی خیلی خوب و ارائه های جذابی شروع شد و کاملا نشان داد که برای برگزاری این برنامه فکر شده و دقیق برنامه ریزی شده. بخش جشنواره هم با استقبال بسیار زیادی روبرو شد که واقعا برای من به شخصه تعجب‏آور بود.

اما موردی هست  که در اینجا لازم دیدم به عنوان یک شرکت کننده در این مراسم و بخش خیلی خیلی کوچکی از آن به آنها اشاره کنم.

این مورد برخورد تعدادی از دوستان با این اتفاق یعنی جشنواره وب ایران است. به عنوان فردی ناظر، که از بیرون شاهد زحمات دوستان برگزار کننده بودم واقعا از برخی برخوردها ناراحت شدم و اونها رو فارغ از نقدی درست و منصفانه دیدم. نقد نادرست و غیر منصفانه متاسفانه در جامعه امروز ما بسیار زیاد دیده می شود که باعث بسیاری از مشکلات و مصائب ما نیز است. اما آیا در قشری از جامعه که هم روشنفکر هست، هم تحصیل کرده، هم آشنا به فناوری روز و هم در جریان اتفاقاتی که بسیار آموزنده و مطابق بر دقیق ترین استانداردهای روز است نیز باید چنین برخوردهایی وجود داشته باشد؟ اینکه دیروز هم بی نظمی هایی در برگزاری بود آیا باعث می شود که کل جشنواره یا کنفرانس را زیر سئوال ببریم؟ اینکه اگر با فردی خصومت شخصی داریم آیا باید چشمانمان را در برابر زحماتی که کشیده شده است ببندیم و همه این زحمات را نادیده بگیریم؟ اینکه اگر سایت مان در جشنواره  برخلاف تصوراتی که داشتیم و آنرا عاری از هرگونه ایرادی دانسته و لایق پیروزی می دانستیم و دست بر قضا این اتفاق نیافتاده و حتی از دید رای مردمی نیز لایق دانسته نشده ایم، باید به خود اجازه دهیم که زحمات داوران و رای مردم را نادیده گرفته و هر چه که می توانیم در نقد آنها، یا شاید  به جای نقد بهتر است بگویم خصومت ورزی ناعادلانه خود پافشاری کرده و همه چیز را زیر سئوال ببریم؟

در ابتدای این متن از واژه کشتی برای وب ایران استفاده کردم. شاید در میان  تمام این همه اتفاقاتی که رخ میدهد، وب ایران بی تشابه به کشتی نباشد. حال که گروهی مدتی است در تلاش هستند تا خط مشی و روندی بر این کشتی بدهند، اینکه خود با تلاش زیاد موفقیت های زیادی برای وب ایران رقم میزنند که مهمترین آنها عضویت در W3C است، باید این اجازه را به خودمان بدهیم که ساز مخالفِ غیر منصفانه بزنیم؟ در این که نقد سازنده بسیار خوب است شکی نیست. در اینکه در هر برنامه ای کمی ها و کاستی هایی وجود دارد بحثی نیست. اما بیاییم همه با هم برای اعتلای  وب ایران تلاش کنیم.

ما همه عضوی از خانواده وب ایران هستیم. در این خانواده بسیاری از افراد و گروه ها به سختی با مشکلات زیادی روبرو هستند، ولی همچنان با امید به آینده به  فعالیت خود ادامه می دهند. بیاید همه دست به دست هم دهیم تا این مسیر پر تلاطم را به سلامت و موفقیت طی کنیم و بیش از پیش برای وب ایران افتخار کسب کنیم. به امید آنروز.

پست‏های مشابه:

• نگاهی کلی به وب ایران–بخش اول

داوری جشنواره وب ایران به اتمام رسید. همونطور که انتظار می رفت، تعداد شرکت کنندگان در گروه های مختلف خیلی زیاد بود و کار داوری رو برای یک بررسی درست و روال مند سخت و طولانی کرده بود. اما همه دوستانی که در این کار فعالیت داشتن، و وقت گذاشته بودند نشون دادن که خوب و با دقت این کار و انجام دادند. من به شخصه به همه دوستان، چه برگزار کننده های جشنواره و چه داوران، خسته نباشید و تبریک میگم.

اگر یه نگاه جامعی به گروه ها داشته باشیم، نتایج جالب و قابل تاملی از آنها استخراج میشود. تو این بخش به بعضی ها که بیشتر مورد توجهم بود و برام سئوال بر انگیز می پردازم.

یکی از اولین موضوعاتی که با توجه به نوع کارم علاقه مند شدم و بهشون نگاهی انداختم، بخش وب سایت ها و وبلاگ های دولتی بود. جای که گویا قرار نیست هیچوقت اتفاق خوبی براشون بیافته. خیلی ساده میشه فهمید که وبلاگ، کمترین اهمیت را در سازمانهای دولتی و وزارتخانه ها داره و اگر بخواهیم بهتر بررسی کنیم اصلا وجود خارجی ندارن. انگار اصلا وبلاگ پدیده ای هستش که تا حالا به گوششون نخورده باشه.
متاسفانه وضعیت تو وب سایت های دولتی هم اصلا خوب نیست. این بخش هم با طراحی های کاملا قدیمی، عدم پشتیبانی از استانداردها و حتی پترن های موجود و به روز، عدم استفاده از المان های جذاب و درست، حتی المان های اولیه ای مثل فونت و رنگ مناسب، باعث شدن شرکت کننده های این گروه از چیزی که ما امروزه داریم تو وب سایت های رسمی شرکت ها و سازمان ها و بخش های دولتی کشورهای دیگه می بینیم خیلی دور باشند. من به شخصه با توجه به شناخت نسبی که به چند تا از این سازمان ها دارم، عدم وجود تیم های فنی مناسب یا کمبود بودجه رو اصلا جزو دلایل این مشکل در سازمان ها نمی دونم. اونها به راحتی بودجه رو تامین می کنند و تیم های خوبی هم دارند که کارشون و خروجیشون می تونه خیلی بهتر از اینها باشه. اما عمدتا اعمال سلیقه ها و نظرات غیر کارشناسی از بخش های بالاتر باعث میشه که در خیلی از موارد روند طراحی و اجرای پروژه ها با مشکلات زیادی مواجه بشه و خروجی هایی این چنینی رو شاهد باشیم.
شبیه به این موضوع در حوزه “دانشگاهی” و حوزه های زیرمجموعه هم قابل مشاهده است. واقعا این همه نیروی جوون و جویای نام، این همه استعداد که تو المپیاد ها و مسابقات داخلی و خارجی می تونن مدال های رنگارنگ بیارن، چرا نباید و نتونن وب سایت های دانشگاهی و زیر مجموعه هاشون رو سر و سامان بدهند. این مشکل ناشی از دانش کم در حوزه دانشگاهی است؟ آیا مدیریت و متولیان دانشگاه ها اجازه نمیدن؟ یا اگر مورد دیگه ای هست، باید جدی بهش توجه بشه مورد بحث و بررسی قرار بگیره. البته امیدوارم فقط بحث و بررسی نباشه وکار عملی صورت بگیره!
مورد بعدی که خیلی روشن و واضح مشخص بود، عدم فعالیت مناسب برای تولید و ارائه خدمات تحت وب در برخی بخش ها و حوزه ها بود. حوزه هایی مثل بیمه، تبلیغات آنلاین و مواردی از این قبیل میتونن بسترهای مناسبی برای فعالیت های اقتصادی و خدمات رسانی به مردم و حتی دولتی باشند. به طور مشخص ضعف های زیادی تو این حوزه ها روشن بود و واقعا میشه روی این حوزه ها کارهای خوبی کرد. البته با توجه به خالی بودن این حوزه ها، تا زمانی که به یه وضعیت مناسب برسیم احتمالا زمان زیادی رو باید صرف کنیم.
واقعا از بعضی بخش ها انتظارات بیشتری بود. بخش هایی هم بودن که واقعا ایده های خیلی خیلی خوبی داشتن و به شخصه از دیدن اونها لذت بردم. به هر ترتیب امیدوارم این جشنواره و مابقی فعالیت هایی که صورت میگیره در راستای اعتلای وب ایران بتونه مفید باشه و به زودی شاهد رشد خیلی زیادی در همه حوزه ها باشیم. سعی می کنم نگاهی دقیقتر و ریزتر به گروه های دیگه داشته باشم و نکات مثبت رو هم بررسی کنیم.

پست‏های مشابه:

• بالا در ابرها: درباره کنفرانس و جشنواره وب ایران